1- نمک از دیدگاه ابو علی سینا
در نمك تلخي و گيرندگي هست . قوتش نزديك به قوت بورك است . نمك چندين نوع است : سبك و متخلخل، نمك كاني، داراني كه بلوري است، نمك نفطي و از اين رو سياه رنگ است و اگر دود كنند تا ماده نفطي از آن خارج شود چون نمك داراني مي شود . نمك هندي سياه رنگ سياهيش نفطي نيست در گوهر سياه است. نمك دريا همين كه آب ديدمي گدازد اما نمك كوهي به اين زودي گدازي نيست.
مزاج: در دوم گرم و خشك و تا تلخ تر گرمتر است.
خاصيت:
زداينده، تحليل برنده، گيرنده است و در گيرندگي بسيار فعال است و زياد بادزا است . نمك سوخته بسيار
خشكاننده و گُدا زنده است و مانع گنديدگي است و خلط غليظ را سرحال آرد . قسمت روشن و درخشان نمك از خود نمك و سوخته آن لطيف تر است و گردش به آن ها نزديك است . نمك سوخته و قسمت درخشان نمك هر دو از نمك عادي گُدازنده تر و در گيرندگي كمترند، نمك كاني كمتر لطيف و كمترگُدازنده است مگر اين كه مزه بسيار قوي مانند كشني (يربوز)بدهد. در اين صورت لطيف است و گيرنده و تحليل برنده. نمك كاني را. چندين بار بشويند بدون گزش مي خشكاند . نمك سبك و كم مايه شيرين تر از سايرنمك ها است . نمك سوخته را با خوراك هاي سرد مخلوط كنندآن ها را تغيير مي دهد . نمك اندراني بادشكن است . نمك تا تلخ تر باشد گدازنده تر است . همه انواع نمك خلط هاي بند آمده(جامد)را مي گُدازند و در اين ميان نمك تلخ از همه گرمتر و گُدازنده تر است.
آرايش:
نمك سوخته را بر دندان مالند دندان را پاك كند و از كرم خوردگي نگه دارد . نمك را بر پوست ما لند
لكه هاي سياه خوني را در هر جاي باشد مي زدايد. نمك به كار بردن به اعتدال رنگ و رو را زيبايي بخشد.
ورم و جوش:
نمك با عسل و مويز ضماد دمل ها است . نمك با پونه و عسل ورم بلغمي را فرو نشاند و مورچگي را از
زياد شدن منع مي كند.
زخم و قَرحه:
گوشت هاي زايد و آويزه را مي خورد . داروي گري چركين و قوباء است . نمك را با روغن زيتون و سركه بر
تن مالند و پهلوي آتش نشينند عرق مي كنند و خارش و بويژه خارش بلغمي تسكين يابد . نمك و روغن زيتون را بر سوختگي گذارند و اگر نمك بوره اي وافريقي باشد بهتر است از تاول زدن منع مي نمايد. بورك ها هيچكدام در گرد آوردن و خشكانيدن به نمك نمي رسند . نمك كه ماده رطوبتي در او است از هربوركي گُدازنده تر و خشكاننده تر و جمع آورنده تر و گيرنده تر است. زيرا در اجزاي اندام بيشتر ماندگار است.
مفاصل:
نمك وآردو عسل ضماد شود پيچش عصب راراست كند، دا روي نقرس است . نمك با روغن زيتون مخلوط كنند و بر تن مالند خستگي را دركند.
سر:
نمك و پيه هندوانه ابوجهل را بر سر مالند جوش ها را خوب كند . نمك اندراني هوش بيفزايد . نمك
خوردني و بخصوص نمك اندراني لثه سست را محكم كند . نمك و سركه ضماد شود و برگوش گذارند درد گوش
تسكين يابد.
چشم:
زياده گوشت پلك را ميخورد و ناخُنَه را مي زدايد . قسمت شفاف و درخشانش در درمان تم و سفيدي
چشم ويژگي دارد . لكه سياه خوني كه در چشم پديد آيدنمك و روغن زيتون و عسل را ضماد كنند و بر چشم گذارندلكه را از بين مي برد.
اندام هاي تنفسي:
نمك اندراني ونفطي و سايرنمك ها بلغم لزج را در سينه از هم مي پاشند.
اندام هاي تنفسي : نمك نفطي را با عسل و سركه به كام بيندايند در درمان خناق و ورم زبان كوچك و خرخر كردن مفيد است.
اندام هاي غذا:
نمك درد معده سرد را دوا كند. هرنمكي و بويژه نمك نفطي واندراني دراستفراغ كمك هستند.
اندام هاي دفعي:
همه انواع نمك مواد دردي را بيرون ريزند وسرازير شدن خوراك را آسان كنند . نمك نفطي بلغم گنديده
و ماده آبكي ومراري و سودا را پراكنده كند و در حقنَه بكار مي برند . نمك بسيار سياه كه نفطي نيست بلغم و سودا را بيرون راند . نمك تلخ در بير ون انداختن سودا بسيار فعال است . نمك اندراني در بيرون ريختن بلغم نارسيده بسيار موثر است و سودا را اسهال دهد . تنها نمك خود به خود بهترين داروي ديسانتري است . نمك داروهاي مسهل را در بركندن سودا و رطوبت هاي لزج از اجزاي اندامان كمك مي كند و اگر با عسل و پونه ب اشد باز در بركندن سودا و رطوبت هاي لزج موثر است و قَرحه هاي ذكر را درمان مي كند.
زهرها:
با تخم كتان ضماد شود پادزهر نيش كژدم است . با پونه كوهي وزوفاو عسل پادزهر مار شاخدار است . با
سركه و عسل پادزهرهزارپاو زنبورها است. نمك و سكنجبين گزند اَفيون و قارچ سمي را خنثي كند.