طب پارسی

 متن تدریس های تخصصی طب ایرانی اسلامی:
💠 تدریس: مزاج شناسی /مزاج صداها(اصوات):
🔵مدرس: استاد خیراندیش
🔴جلسه: چهاردهم
🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹

💠  مزاج صداها(اصوات):

🔹اصوات حاوي پيام هايي هستند و پيام حامل انرژي و توان هايي هستند که بصورت پرتوهاي مداوم و هميشه زنده و فعال، مانند گازهاي ناپيدا در طبيعت در حرکت هستند و با عناصر طبيعت ترکيب مي گردند و از آنها عناصري پويا، کارآ، فعال، مفيد و يا عناصري مضر و مسموم کننده و فسادانگيز پديد مي آورند.

🔹اثرات اصوات، پايدارند و هيچ گاه از طبيعت محو نمي شوند.

🔹 کارآيي و انرژي زايي اصوات از تمامي عناصر طبيعت بيشتر است، اثرات مثبت اصوات بسيار اعجاب انگيز و روح بخش و جان فزا و اثرات تخريب کننده آنها نيز بسيار عميق و سريع و ماندگار است.

🔹اصوات گاهي در قالب حروف شکل مي گيرند و حامل مفاهيمي ويژه مي گردند، مانند زبان هاي گوناگوني که ملل مختلف با آن تکلم مي کنند.

🔹 گاهي در قالب صداهاي آهنگين به تکرار موجب انتقال حالتي يا پيامي و يا مفاد منظوري هستند، مانند صداي جيک جيک گنجشک ها و قارقار کلاغ ها و هوهوي کبوتران، جيرجير جيرجيرک ها و چهچه بلبلان و زوزه شغالان در غروب، پارس سگان، عرعر الاغان، ماماي گاوان، بع بع بره ها و بز غاله ها قدقد مرغان و آواز خروسان سحرگاه و اوقات نماز.

🔹 و زماني صداي تنش چهار عنصر طبيعي جهان آفرينش است که هرگاه با هم در آميزند، به سهل و آساني و يا به خشونت موجب بروز صدايي مي گردد. صداي تلفيق صداي آميزش، صداي فرسايش، صداي سازش، مانند صداي زمزمه آب هنگامي که خود را از کناره هاي سنگ هاي سيقلي جوي گذر مي دهد و از لابلاي مجاري عبور مي کند و صداي رقص برگ درختان هنگامي که با وزش باد بهاري لمس مي شود و يا صداي خروش آب دريا هنگامي که طوفان او را به صخره مي کوباند و يا صداي بارش باران هنگامي که قطرات رحمت الهي بصورت پبوسته بر سر طبيعت و انسان فرو ¬مي ريزد و يا صداي غرش ابر هنگامي که با ابري دگر برخورد مي کند و يا صداي نعره عميق دل کوه هنگامي که موج زلزله آن را جابجا مي کند و صداي مهيب سيل هنگامي که از دل کوه خروشان فرو مي ريزد و زماني صداي صنع است، و از هنر تلفيق ابزار طبيعي و صنعت برخورد انسان پديد آمده است مانند صداي دميدن نفس ني نواز در منافذ ني هنگامي که با انگشتان خود آن را تنظيم مي کند و با انعطاف لب هاي خود بر دميدن آن مي کاهد و مي افزايد.

🔹و يا صداي ضربه انگشتان دست دف نواز است هنگامي که ضربات پيوسته و ناپوسته و خورد و کلان انگشتان خود را با تکيه بر کف دست و گوشه مشت بر گونه هاي دف مي نوازد و يا صداي سايش فرمان ابزار دست کارنواز است هنگامي که قامت تارهاي سه تار و ويلون خويش لمس مي کند و از آسايش و يا تنگناي تار صداي موافق گرمي و سردي و ناله و زير و بم بروز مي دهد و وصف حال خويش را با کمانچه دار به اشاره و ايماء آشکار مي سازد.

🔹و گاهي صداي سايش مصنوع انسان با همديگر است. مانند صداي موتورسيکلت هنگامي که در خيابان ويراژ مي دهد و صداي آژير هواپيما هنگامي که ديوار صوتي را مي¬شکند و يا انرژي براي اوج انباشت مي کند و به همين ترتيب از صداي نابهنگام دزد گير اتومبيل زماني که دم گربه با آن برخورد کرده است تا صداي بوق راننده اي عجول که با اشاره انگشتي لرزه بر تن عابر مي اندازد و خواب عميق طفلي را به هراس مبدل مي سازد و قلب آرام مادري را دچار تپش مي نمايد چرت پدر پيري را پاره مي کند.

🔴 همه آنها داراي کنشي در جسم و روان انسان هستند، موجبات بروز انرژي، حيات بخش، اميدوارکننده، افزايش دهنده اشتها، گلگون کننده چهره و قدرت بخش اراده و يا موجب يأس، نااميدي، کلافگي، ترديد، سردي، ضعف، بي ارادگي، ترديد، غم، سودا، پيري، کهن سالي، بي اشتهايي، سردي و رنگ پريدگي و بيماري مي گردد.

♻️بنابراين ما به هيچ وجه نمي توانيم از اثرات قطعي کلمات ، اصوات، صداها در زندگي انسان چشم پوشي کنيم و آنها را ناديده بگيريم.

✅در نظام آموزشي طب سنتي و اسلامي براي تمامي اين اصوات مزاجي تعريف شده است و کارآيي ويژه اي بيان گرديده است که دانايي به آنها زندگي ما را لذت بخش خواهد کرد و ما را بر بال هاي رنگين موج اصوات به پروازي به اوج آسمان زيباي حيات خواهد برد.
و جهل به آن ها در لابلاي امواج خروشان صخره هاي ناهموار رودي گل آلود بر پهنه سنگ هاي صخره هاي ناهموار حاشيه زندگي خواهد کوفت، و حرکت در مسيري ناهموار، سخت، بدون دور نما و با پيچ و تابي خسته کننده و در اکثر اوقات زخم آفرين و کشنده خواهيم داشت.

🔹توضيح بيشتر ما در اين بخش نشان از اهميت ويژه آن دارد.

✅   مزاج لحن و طنین صدا:

🔹گفتيم صداها گرمي و سردي دارند.
🔺صداي بم گرم است
🔺 صداي زير سرد
🔺 درجات گرمي و سردي نيز در عطر صدا مستتر است
🔺برخي از صداها داراي گرمي و گيرايي ويژه هستند و از عطري روح بخش بهره مند، کلماتي که با اين صداها ادا مي شود بر دل مي نشيند و عمق جان را گرم مي کند.

🔵 لحن صدا نيز از گرمي و سردي برخوردار است:

• 🔸 کلامي قاطع ، صريح و بي پيرايه گرم است
• 🔸کلام ترديد انگيز و شک آفرين سرد است.
• 🔸کلام سست، غير قاطع، سؤال آفرين و وسوسه انگيز سرد و خشک است.
• 🔸 لحن آميخته با اميد و روح استواري گرم است
• 🔸لحن آکنده از خستگي و يأس و ترديد سرد است.
• 🔸ترديد و دودلي و بي آهنگي و بي هدفي و بي خطري و بي انگيزگي سرد است.
• 🔸صراحت و هدفداري و استحکام در بيان و کلام گرم است.

♻️جالب توجه است که حتي اگر کلام غير معقول باشد، هر گاه با صراحت و جزميّت بيان شد توجه انسان را به سوي خود معطوف مي کند و موجب استحکام مي شود.

🔸پايداري و استقامت ميخ سزد عبرت بشر گردد بر سرش هر چه بيشتر کوبند پايداريش بيشتر گردد

💠   مزاج نواهاي موسيقي:

• 🔻نواهاي موسيقايي همه داراي توان ايجاد گرمي و سردي و خشکي در تن و روان انسان هستند.
• 🔻هر نوايي که موجب شور و نشاط و حرکت گردد و ضربان نبض را افزايش دهد نواي گرم تعريف مي شود
• 🔻هر نوايي که موجب سستي، رخوت، سردي و غم گردد ضربان نبض را کاهش مي دهد نواي سرد تعريف مي شود
• 🔻 هر نوايي که موجب ايجاد واکنش سريع گردد انسان را از حالت آرام شور و نشاط خارج سازد و باعث بروز واکنش هاي سريع گردد نواي خشک تعريف مي شود و اگر اين واکنش از سر عشق و نشاط و اميد و انرژي بود گرم وخشک و اگر از سر غم، نوميدي، يأس، و داراي حس گريز، و از خود بيخود شدن و لااباي گري بود سرد و خشک تعريف مي شود.

✅بر اساس اين معيارها نواهاي موسيقي شرقي بيشتر داراي مزاجي گرم هستند

• 🔴 دستگاه ها و ساز ها سازمان هاي موسيقايي ارائه مي دهند که گرمي ونشاط مي بخشد، اشعار و نوت هايي که از اين دستگاه ها به کار گرفته مي شوند در جهت ايجاد مزاج موسيقي از حيث گرمي و سردي کمک کننده هستند، هم چنين نوع صدا ها، زير و بم بودن صدا نيز نفشي به سزا در اين زمينه ايفا مي کند، صداهاي بم گرم هستند، صداهاي زير سرد هستند.
• 🔵گيرايي يا عطر صدا به اين موضوع اضافه مي شود ؛ برخي از صداها از گيرايي ويژه اي برخوردارند که اساتيد موسيقي آن را به عطر صدا تلقي مي کنند. عطر صدا مي تواند به گرمي موسيقي بيفزايد، صداهاي بي عطر هر چند که از سازمان موسيقايي صحيحي برخوردار باشند فاقد گرما بخشي خواهند بود.
• 🔹از اين رو تمامي ادوات موسيقي شرقي شامل ني، دهل، چنگ، عود، دف و سه تار ، تار و سنتور و ... ادواتي هستند که صداهايي گرم متصاعد مي¬کنند.
• 🔹دستگاه هايي همچون نوا، شور، همايون، اصفهان، بيات ترک، سه گاه، چهارگاه، مثنوي که از نظام هماهنگ و آرامي آهنگين در موسيقي تبعيت مي کنند، دستگاه هايي گرم اند، به تبع همين قاعده نواهاي موسيقايي شرق مانند هندوستان، تاجيکستان، آذربايجان، ارمنستان، افغانستان از گرمي ويژه اي برخوردارند.

🔹 دستگاه هاي موسيقي غربي، جاز داراي ويژگي متمايزي هستند، اين ويژگي را مي توان به چند بخش تقسيم کرد:

🔺 اول اينکه موسيقي جاز آنجا که از خاستگاه طبيعي برخوردار است و از ادوات موسيقي مصنوع بهره مي گيرد، نوايي گرم ارائه مي دهد، و هر گاه موسيقي جاز ادوات صنعتي بهره مي گيرد نوايي سرد بروز مي دهد، و يا با تنظيم نت هاي الکترونيکي اوج و فرودي غير طبيعي بروز داده، و موجب گرمي و خشکي¬ مي گردد، و تکرار يک نت و يا ضربه موسيقايي همسان به تواتر موجب ايجاد سودا مي گردد.

🔺تصور کنيد شنيدن پيوسته صداي ساب در يک دستگاه موسيقي که موجب بروز حرکات جنبشي ناخواسته مي گردد.

♻️بطور کلي مي توان گفت دستگاه هاي موسيقايي غربي گرم اول و سرد آخرند یعنی 

در ابتدا موجب بروز گرمي و انرژي مي گردند و

سپس سستي و رخوت در تن پديد مي آورند.

از اين رو طرفداران موسيقي غربي مانند معتادانی هستند که بطور پيوسته بايد به اين نواها گوش بسپارند، و در صورت نبود صدا، بدن را خالي از باطري حرکت بخش مي پندارند.

🔵البته بکارگيري ادوات موسيقي صنعتي توانسته است موسيقي شرقي را نيز دچار سردي بخشي و سودا آوري نمايد. بکار گيري ادوات موسيقي الکترونيکي در شيوع موسيقي رپ و آهنگ هايي با توازن تند پيوسته که اخيراً در کشورهاي شرقي بکار گرفته مي شود، موجب خروج موسيقي از نظام آهنگين گرمابخش گرديده و زمينه هاي سردي بخشي و اباهيگري، و سودازايي را فراهم مي سازد و حالت برون گرايي پيدي مي آورد.
اين در حالتي است که موسيقي شرقي آرامشي درون گرا پديد مي آورد و روح انسان را به سوي يک انرژي انباشته هدايت مي نمايد.
ادرس لینک:
tebeeparsi@
وبلاگ: tebeparsi.blogfa.com