طب پارسی

اصطلاحات طب سنتی

* منضج *

 يعني اعتدال دهنده قوام اخلاط و مواد و آن دوايي را نامند كه تعديل قوام اخلاط نمايد و قابل دفع سازدآنها را اعم از آنكه رقيق را غليظ سازد مانند خشخاش و يا بالعكس كه غليظ را رقيق نمايد مانند طبيخ حاشا و يا منجمد را نرم سيال گرداند مانند حلبه و نيز نضج عبارت از اعتدال اخلاط در کيفيت و كميت و قوام صالح هر خلط است به حسب لایق آن تا حاصل گردد از آن منفعتي كه مخلوق­اند براي آن مانند

·  دم كه نضج آن عبارت از اعتدال قوام متين صافی غیر حاد بودن آن است كه صلاحيت جزو عضو شدن را داشته باشد 

·  صفرا آنكه رقيق صافي حاد باشد امّا نه به سر حد افراط و تفريط تا افعال مطلوبه از آن صادر گردد 

·  بلغم بسيار رقيق مایی غير متشابه­الاجزاء نباشد تا صلاحيت استحاله به خون و جزو بعض اعضا شدن را به اختلاط به خون و يا استحاله بدان داشته باشد 

·  سودای دردي دم صافي غير محترق باشد تا صلاحيت تغذيه بعض اعضا به اختلاط بهخون و غير آن از فوايد مطلوبه آن داشته باشد 

و

 لهذا نضج عبارت از طبخ معتدل كامل است.