طب پارسی

طب سنتی ایران

حال به تفصيل و تشريح اين نشاني ها مي پردازيم :

1 -  حالت خوراك

اگر تشخيص دادي  که معده انسان خوراك را كمتر از حال عادي مي پذيرد و تحمل خوراك را در اندازه طبيعي و بايسته ندارد، دليل بر ناتوان شدن معده است و اين ناتوان شدن معده نيز سبب هايي دارد، و اگر خوراك را چنانكه هر معده سالمي ميپذيرد، پذيرفت، دليل بر نيرومندي معده به حد كافي است.

2- مدفوع

اگر مدفوع هموار و صاف است و رنگش ميانگين است و بوي تند ندارد و بوي مدفوع ميانه بين تندي وسبكي است، دليل بر آن است كه معده به خوبي خوراك را هضم مي كند . خوب هضم كردن دليل نيرومندي معده است و نيرومندي معده نشاني از اعتدال مزاج معد ه دارد . اما اگر خوراك هضم نشده باشد، دليل ناتواني معده است و ناتواني معده نشان سوء مزاج معده است . رنگ مدفوع شناسنامه ماده اي است كه در معده جاي گرفته است، و همچنين بوي مدفوع و نرمي و تندي مدفوع از ماده داخل معده خبر مي دهند . اگر مدفوع بسيار بدبوي و نرم اس ت، دليل آن است كه قبل از هنگام بيرون آمده است و اين بيرون آمدن نابهنگام گزارش از ناتواني نيروي گيرنده در معده دارد. اما اگر بدبويي بسيار است و نرم نيست دليل بر ناتواني نيروي هضم كننده در معده است.

  3- صداي شكم

گفته اند و به عقيده من مبالغه كرده اند كه باداز پايين بيرون دادن نشانه نيرومندي معده است و همان اشخاص پنداشته اند كه باد صدا دار دليل بر خوب هضم شدن خوراك و دليل بر نيرومندي معده است و گويند كم بويي مدفوع نيز دليل بر خوب هضم شدن خوراك و نيرومندي معده است . ليكن اگر راستش را بخواهي، ا ين نظريه صددرصد صحيح نيست . راستش اين است : باد بيرون دادن بدون صدا از پايين نشان از ناتواني معده دارد اما ناتواني كم، كمتر از آن ناتواني كه آروغ از آن خبر مي دهد . باد صدادار دو حالت دارد : اگر صداي باد از گوهر مدفوع باشد، سببش غلظت و تندي مدفوع است . اگر باد صدادار از غلظت مدفوع نيست و از نيروي دفع كننده به وجود آمده است دليل بر آن است كه معده تا اندازه اي نيرومند است . باد بيرون داده از پايين كه سبك و بي صدا است بيشتر از باد پرمايه و صدا دار دليل بر نيرومندي دفع كننده در معده است، بويژه از باد صداداركه بدون ار اده انسان از پايين مي جهد بيشتر نشاني از نيروي معده دارد. باد صداداركه خود به خود و بدون اراده انسان سرزده از پايين مي جهد، درهم شدن عقل راگزارش مي كند. بوي گند مدفوع اگركم باشد دليل حتمي برخوب هضم شدن خوراك است. اگرگندي بوي مدفوع تند و زياد است، دليل برتباه شدن معده مي باشد كه به حالتي از تباهي برخورده است. اگر مدفوع اصلابوي گند ندارد، دليل آن است كه خوراك در معده در جايي خزيده وكمين گرفته است.

  4- سكسكه

اگر انسان در حال به سكسكه آمدن احساس درد گزشي مي كند دليل آن است كه خلطترشيده، يا خلط تندمزه، يا خلط تلخ در معده جاي دارد . اگر همراه سكسكه كردن احساس كشيدگي كرد، نشان از باد دارد كه در معده گرد آمده است . اگرنه احساس گزش و نه احساس كشيدگي همراه سكسكه هست و انساني كه سكسكه داردتشنه نيست دليل بربودن خلط بلغمي در معده است . اگر انسان كمي بعد از پاك سازي هاي بدن و كمي بعد از تب به سكسكه افتاد، بايد بداني كه معده سوء مزاج خشك دارد.

5- تشنگي

تشنگي دليل بر حرارت مزاج است . اگر باتشنگي دل به هم آمدن همراه بود، دليل آن است كه خلط مراري يا خلط بلغمي شورمزه در معده است و سبب سوء مزاج گرم معده شده است . ا .گر از نوشيدن آب گرم تشنگي فروكش كرد، به احتمال قوي و در اكثر حالات نشان از آن دارد كه ماده جاي گرفته در معده بلغمي شوربوركي است. اما اگر از نوشيدن آب گرم تشنگي بيشتر شد، دليل بر وجود ماده مراري در معده است.

6- دهان و زبان

اگر در هنگام به درد آمدن معده، زبان زبر است و سرخي رنگ زبان بسيار است، دليل بر وجود ماده خوني است كه بر معده چيرگي يافته است، يا اين كه معده به ورم گرم خوني مبتلاست. اگر زردي زبان خارج از حالت طبيعي است، دليل آن است كه ماده به بار آورنده سوء مزاج معده صفرايي است. اگر رنگ زبان مايل به سياهي بود، بدان كه ماده سبب سوء مزاج گرم در معده سودايي است.اگر زبان به سپيدرنگي و رنگ شير مي زد، دليل آن است كه ماده موجود در معده خلطرطوبي است. اگر زبان خشك بود و روي آورهاي ديگري نبود، دليل آن است كه سوء مزاج خشك بر معده آمده است.

7- هضم 

چگونه بدانيم كه معده خوراك را به خوبي هضم مي كند وايرادي در كارش نيست ؟

الف ) اگر بعد ازوارد شدن خوراك به معده، در مدتي كم احساس سنگيني در معده به وجود نيامد.

ب )اگرقرقر شكم نيست.

ج) اگر بادكردگي شكم حس نمي شود.

د)اگر آروغ نيست.

ه) اگر احساس مزه دودي يا ترش مزگي نيست.

و) اگرسكسكه نيست.

ز) اگر معده بعد از خوراك نمي پردوكشيده نمي شود.

ح) اگر خوراك بيش از حدمعمولي و طبيعي در معده ماندگارنمي باشد و درست بهنگام، نه قبلاًونه بعداً،

چنانكه بايسته است بيرون مي آيد.

ط) اگر خواب دارنده معده برمرام است و زود از خواب بيدار مي شود.

ي) اگر بعد از خوراك چشم آماس نمي كند.

يا)اگر سرگراني روي آور نيست.

يب) اگر مدفوع به آساني بيرون مي آيد.

يج)اگر قبل از مدفوع گذاشتن، قسمت پاييني شكم كمي باد مي كند، كه اين كم باد كردن قسمت پاييني شكم در وقت اجابت طبيعت به طور مناسب، دليل بر آن است كه معده بخوبي وبه طو راحسن خوراك را در خود پيچيده و خوب خوراك را در بر گرفته است. هضمي كه در اين شرايط صورت مي پذيرد هضم خوب است وخللي در كار معده نسبت به هضم كردن نيست، در غير اين صورت و بويژه اگر بعد ازوارد شدن خوراك به معده، قرقر شكم و آروغ شروع كرد، يا خوراك داخل معده بيش از اندازه لازم در معده گيركردو بيرون نيامد، يازودتر از هنگام بيرون آمدن طبيعي از معده، بيرون آمد، دليل برخوب هضم نشدن خوراكوارد به معده است وخللي در كار هضم پديد آمده است . اگر هضم به هيچ وجه صورت نمي پذيرد، يا به طورناقص صورت مي پذيرد و خوراك قبل از پخته شدن لازم وقتي كه هنوزكال است بيرون مي آيد، بدان كه حتماماًده خلط صفرايي در اين خلل دست بكار نيست زيرا :

اگر خلط صفرايي در معده باشدخوراك را در معده به تباهي مي كشاند.

اگر ماده خلط سودايي در معده هست و خرابكاري مي كند، شايد هم از هضم شدن خوراك جلوگيري كند

و هم خوراك را در معده تباه گرداند .

 اگر ماده خلط بلغمي در معده باشد، باز خوراك را به سوي تباهي گرايش مي دهد. اين را هم بدان، كه اگر در معده نه ورم هست و نه قَرحه، خوراك توي معده هم فاسد نشده است، اما هضم كردن برمرام نيست، سبب اين خلل در كار هضم سوء مزاج است و سوء مزاج كذائي در درجه اول سوء مزاج سرد و در درجه دوم سوء مزاج رطوبتي و در درجه سوم سوء مزاج گرم و بعد از همه احتمال مي رود كه سوء مزاج خشك معده باشد.

8- احساس درد و آزار در معده

اگر درد احساس شده در معده كشيده شد (انتشار يافت) دليل آن است كه باد در معده سبب آزار شده است. اگر درد سنگين بود و بر معده سنگيني مي كرد، دليل برپر شدن زياد از اندازه معده از خوراك است . اگر درد گزنده است نشاني از خلط هاي چهار گانه دارد كه عبارتند از خلط ترش مزه (ترشيده)، خلط تندمزه، خلط متعفّن وگندیده و تلخ

 9-اشتهاي خوردني و نوشيدني

منبع:کتاب سوم قانون

انشاءالله ادامه مطلب

نوشته شده در سه شنبه دهم فروردین 1389ساعت 21:56 توسط مینا| |

Design By : Night Melody